Thế giới xây dựng thành phố ven sông thế nào?
Ngày đăng: 05-12-2025
Lượt xem: 62
Từ châu Âu đến châu Á, những thành phố ven sông đang được kiến tạo vừa để tận dụng lợi thế cảnh quan, kinh tế, vừa để đối phó với thách thức biến đổi khí hậu.
Những triết lý quy hoạch thông minh của đô thị ven sông
Trên thế giới, các đô thị hiện đại có xu hướng “quay mặt ra sông” thay vì quay lưng lại. Sông không chỉ là nguồn nước, mà còn là không gian công cộng, bản sắc văn hóa và động lực kinh tế. Đi cùng cơ hội ấy luôn là thách thức: biến đổi khí hậu khiến mực nước dâng.
Thành phố Hafen ở Đức – một mô hình thành phố ven sông kiểu mẫu.
Ngày nay, các đô thị tiên tiến chọn cách mềm dẻo hơn thay vì xây tường bê tông ngăn nước nâng: Thiết kế để sống chung với biến đổi khí hậu thay vì chống lại sự thay đổi của thiên nhiên. Ở Hamburg (Đức), Hafencity thiết kế các bến cảng, công viên và lối đi dạo nhanh chóng khô ráo sau mưa lớn, giúp các công trình chính vẫn an toàn. Tại Thượng Hải (Trung Quốc), khu Bund áp dụng hệ thống công viên bậc thang ven sông, vừa là không gian công cộng, vừa giảm áp lực triều cường. Thủ đô Seoul của Hàn Quốc quy hoạch bãi sông thành công viên có khả năng ngập tạm thời, xây dựng hồ điều tiết và kênh thoát nước ngầm khổng lồ để kiểm soát mưa lớn. Thành phố này cũng tận dụng cảnh quan tự nhiên như suối Cheonggyecheon giúp thoát nước hiệu quả, lại giữ được bản sắc đô thị ven sông.
Bờ sông Hàn thiết kế dốc thoải và chịu úng ngập tạm thời.
Các quốc gia nói trên ứng dụng mô hình “Thành phố bọt biển” (Sponge City), nơi đô thị vận hành giống một miếng bọt biển khổng lồ với khả năng thấm – giữ – trữ – lọc nước tự nhiên. Nước mưa đầu tiên được thấm qua các bề mặt xanh như mái nhà phủ thực vật, công viên hay vườn mưa… Sau đó, một phần được giữ lại trong đất và hồ điều hòa, vừa làm giảm áp lực cho hệ thống thoát nước, vừa duy trì độ ẩm tự nhiên. Lượng nước dư thừa được trữ ở vùng đất ngập nước nhân tạo hoặc hồ cảnh quan, đóng vai trò như “bể chứa” khổng lồ trong mùa mưa bão. Cuối cùng, nhờ các tầng đất, cỏ và vi sinh tự nhiên, nước được lọc sạch dần trước khi quay trở lại sông ngòi hay bổ sung vào mạch ngầm.